Naturoterapia — gdzie są te wasze badania?

7 min czytania
Naturoterapia — gdzie są te wasze badania?

W dyskusjach o naturalnych metodach leczenia chorób krytycy często pytają: „Gdzie są wasze badania kliniczne?”. Uważają, że nie ma danych klinicznych z udziałem ludzi, które potwierdzałyby skuteczność podejścia holistycznego. Badania na liniach komórkowych czy gryzoniach ich nie przekonują.

I to prawda. Trzeba jasno powiedzieć, że nie ma aż tylu wysokiej jakości randomizowanych badań kontrolowanych, ile byśmy chcieli i potrzebowali. Ale czyja to wina? Czy świadczy to o niedostatecznych działaniach zwolenników tych metod, czy może jest podstawową cechą systemu badania leków, stworzonego przez medycynę konwencjonalną i ukierunkowaną głównie dla niej?

Wyzwań związanych z przeprowadzaniem randomizowanych badań kontrolowanych jest wiele. Ralph Moss, który uczestniczył w tworzeniu rządowego Biura Medycyny Alternatywnej w Stanach Zjednoczonych, opisywał próby zorganizowania badań klinicznych nad nietoksycznymi metodami leczenia nowotworów. Niestety, sprzeciwił się temu National Cancer Institute. Wszystkie tematy dotyczące naturalnych sposobów w leczeniu raka okazały się niemal niemożliwe do przeprowadzenia. Były blokowane bądź utrudniano ich przeprowadzenie. To nie są moje słowa, tylko osoby związanej z biurokracją rządową.

Kolejna sprawa to pieniądze. Organizacja randomizowanych badań kontrolowanych wymaga ogromnych pieniędzy, umiejętności i kontaktów. Do tego dochodzą trudności z rekrutacją pacjentów. Według przywoływanych danych około 80% badań nie osiąga zakładanych celów rekrutacyjnych, a niemal połowa ośrodków włącza niewielu pacjentów albo nie włącza żadnego1.

Pewnie nie wiecie, ale zaledwie od 1,7% do 8,3% badań klinicznych jest zatwierdzana przez FDA.2

Koszt opracowania nowego leku w Stanach Zjednoczonych jest ogromny. Według niektórych badaczy wprowadzenie nowego leku na rynek kosztuje średnio 2,2 miliarda dolarów amerykańskich3. Tymczasem niski koszt większości naturalnych metod nie uzasadnia takich nakładów. Dlatego często związki te są prawnie ograniczone do niższej kategorii, nazywanej „suplementami diety”. I choć nie można nazwać ich lekami, często działają i są skuteczne. Ale dla farmacji to najniższa liga leczenia.

Producenci suplementów diety nie mają zachęty do prowadzenia kosztownych randomizowanych badań kontrolowanych swoich produktów. To podstawowy powód, dla którego nie dysponujemy takim samym poziomem dowodów, jak w przypadku opatentowanych leków. Każdy, kto domaga się takich dowodów, po prostu nie wie jak działa ten rynek i nie zna realiów ekonomiki zdrowia w XXI wieku.

Natury nie da się opatentować, więc jakie zyski byłyby z przeprowadzonego badania? Inaczej jest w przypadku leków. Widać to po lekach na SMA. Itvisma, która jest nowszą generacją terapii genowej kosztuje 2,59 mln dolarów za kurację.

Mimo tych przeszkód istnieją badania kliniczne nad substancjami naturalnymi, które przyniosły obiecujące wyniki. Oto przykłady.

Japonia: Lentinan z grzybów shiitake wydłużył przeżycie pacjentów z zaawansowanym rakiem żołądka o około 100 dni. Przeżycie jednoroczne wyniosło 49,1% w porównaniu z 0% w grupie kontrolnej — niezwykły wynik4.

Korea Południowa: Ekstrakt z grzybów zwiększał aktywność komórek NK i zmniejszał działania niepożądane u pacjentek z nowotworami ginekologicznymi5.

Włochy: Zielona herbata zmniejszyła częstość występowania śródnabłonkowej neoplazji prostaty wysokiego stopnia, z 30% do 3% w ciągu roku. Stosowano kapsułki z katechinami, nie zwykły napar. Badanie opublikowano w renomowanym czasopiśmie Cancer Research6.

Oregon, USA: Preparat zawierający wysoką dawkę witaminy D (kalcytriol, a nie zwykłą D3), stosowany razem ze standardowym chemioterapeutykiem, docetakselem, obniżył markery nowotworowe i poprawił wskaźniki przeżycia7.

Szwecja: W randomizowanym badaniu przeprowadzonym przez słynny szwedzki Instytut Karolinska oceniano wpływ mieszanki synbiotycznej — czyli połączenia prebiotyków i probiotyków — na raka okrężnicy. Wyniki wskazywały na ograniczenie wzrostu komórek i poprawę odpowiedzi immunologicznej, sugerując działanie ochronne przed rozwojem raka okrężnicy8.

Japonia: Grzybowy ekstrakt lentinan wydłużył przeżycie pacjentów z rakiem żołądka do 689 dni w porównaniu z 565 dniami przy samej chemioterapii9.

Australia: W randomizowanym badaniu kontrolowanym opublikowanym w American Journal of Hematology kurkumina zmniejszała oznaki wzrostu szpiczaka mnogiego10.

Minnesota, USA: W Mayo Clinic 42 pacjentów z przewlekłą białaczką otrzymywało ekstrakt z zielonej herbaty dwa razy dziennie przez okres do sześciu miesięcy. U około jednej trzeciej — 31% — zmniejszyła się liczba limfocytów. Wśród osób z powiększonymi węzłami chłonnymi u 69% nastąpiło zmniejszenie ich rozmiarów o co najmniej 50%. Łącznie u 69% stwierdzono odpowiedź terapeutyczną w ciągu sześciu miesięcy leczenia11.

Nowy Jork, USA: W badaniu przeprowadzonym na University of Florida w Gainesville codzienne spożywanie grzybów shiitake wzmacniało odporność i zmniejszało stan zapalny12, a EGCG obniżał markery nowotworowe u pacjentek z rakiem piersi13.

Rosja: W randomizowanym badaniu kontrolowanym badano suplement, I3C (indolo-3-karbinol). Wynik: poprawiły się wyniki leczenia pacjentek z rakiem jajnika14.

Wielka Brytania: Zaledwie dwa gramy kurkuminy dziennie przyniosły niezwykłe wyniki w badaniu dotyczącym raka jelita grubego, zapewniając ponad dwukrotnie dłuższe przeżycie niż sam klasyczny schemat chemioterapii FOLFOX15.

Nowy Jork, USA: Pozytywne wyniki ze szpitala Mount Sinai dotyczące stosowania białka sojowego — genisteiny — razem ze standardową chemioterapią raka jelita grubego16.

Indie: Terapie z wykorzystaniem zielonej herbaty i kurkuminy poprawiały odpowiedź w stanach przedrakowych jamy ustnej17.

Chiny: Frakcja D z grzybów maitake łagodziła działania niepożądane chemioterapii. Ciężkie zdarzenia niepożądane występowały rzadziej niż w grupie placebo18.

Indonezja: Pacjenci ze szpiczakiem otrzymywali standardowe leczenie z dodatkiem 8 gramów kurkuminy przez 28 dni albo placebo. Ogólny odsetek remisji wyniósł 75% po dodaniu kurkuminy w porównaniu z 33,3% bez niej. Kurkumina obniżała również cztery markery stanu zapalnego19.

Włochy: W badaniu PROVIDENCE oceniano wpływ suplementacji witaminy D na pacjentów z zaawansowanym nowotworem poddawanych immunoterapii. W grupie otrzymującej witaminę D3 wykazano znaczącą poprawę szans przeżycia: ryzyko zgonu było o 45% niższe niż u osób, które nie otrzymywały suplementów20.

Grecja: W badaniu przeprowadzonym w czterech szpitalach uniwersyteckich melatonina zmniejszała zmęczenie związane z chorobą nowotworową u pacjentek z rakiem piersi przestrzegających diety śródziemnomorskiej: „Jedynie u pacjentek otrzymujących melatoninę nastąpiła poprawa w zakresie zmęczenia związanego z chorobą nowotworową w porównaniu z wartością wyjściową”21.

Włochy: W dużym randomizowanym badaniu, opublikowanym w Clinical Cancer Research i przygotowanym przez 27 autorów z całych Włoch, ścisłe przestrzeganie diety łączącej zasady makrobiotyki i diety śródziemnomorskiej przyniosło zmniejszenie liczby nawrotów raka piersi o 41%22.

Ten zestaw badań, choć nie jest pełny, ilustruje możliwą wartość substancji naturalnych we wspieraniu profilaktyki i leczenia nowotworów. Badania te były przeprowadzane przy zastosowaniu tej samej metodologii co w rygorystycznych badaniach leków.

To co niestety „bije po oczach”, to stosunkowo mała liczba uczestników badań. Niektóre badania też nie są randomizowane. Choć w przypadku niektórych związków jak np. DMSO badania są mocno utrudnione.

Niektórzy „specjaliści” będą też negować fakt, że takie badania są publikowane w mniej rozpoznawalnych czasopismach medycznych. Są nawet tacy co uważają, że jak nie ma w Lancecie, to nie jest to warte uwagi. Co jest oczywistą bzdurą, ale ten schemat jest mocno zakorzeniony w konserwatywnym środowisku medycznym.

Uważam, że jeśli coś działa i wykazały to niektóre badania, to znaczy, że na jakimś poziomie jest to skuteczne. Na pewno nie są to substancje, które pomogą każdemu, ale skoro wykazują działanie to czy osoba z chorobą nowotworową ma je odpuścić, tylko dlatego, że Lancet tego nie opublikował?

Czy w kolejnych latach zmieni się trend i zacznie przybywać takich badań? Nie.

Cały system badań jest dostosowany do potrzeb producentów leków, którzy poszukują „garnca złota” na końcu tęczy żmudnego procesu badawczego. W 2023 roku roczna sprzedaż jednego opatentowanego leku przeciwnowotworowego, pembrolizumabu osiągnęła 25 miliardów dolarów amerykańskich23.

Ogromne nakłady i zyski są możliwe tylko w patencie. To on gwarantuje monopol przez określoną liczbę lat. A substancje naturalne nie mogą zostać opatentowane. Przekonał się o tym Johns Hopkins University, gdy sądy unieważniły jego patent na kiełki brokułu, a wraz z nim planowany monopol.24

Twórcom nutraceutyków brakuje zachęty do przeprowadzania niezwykle kosztownych badań klinicznych. Trudności z ich realizacją okazały się zbyt duże nawet dla potężnych graczy na rynku suplementów.

Źródła naukowe
  1. Earls E. Clinical trial delays: America’s patient recruitment dilemma. Clinical Trials Arena. 2012. https://www.clinicaltrialsarena.com/features/featureclinical-trial-patient-recruitment/
  2. Wong CH, Siah KW, Lo AW. Estimation of clinical trial success rates and related parameters. Biostatistics. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29394327/
  3. Deloitte. Pharma R&D return on investment falls in post-pandemic market (Measuring the return from pharmaceutical innovation, 13. edycja). 2023. https://www.deloitte.com/uk/en/about/press-room/pharma-r-d-return-on-investment-falls-in-post-pandemic-market.html
  4. Nakano H, Namatame K, Nemoto H i wsp. A multi-institutional prospective study of lentinan in advanced gastric cancer patients with unresectable and recurrent diseases. Hepatogastroenterology. 1999. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10522061/
  5. Ahn WS, Kim DJ, Chae GT i wsp. Natural killer cell activity and quality of life were improved by consumption of a mushroom extract, Agaricus blazei Murill Kyowa, in gynecological cancer patients undergoing chemotherapy. Int J Gynecol Cancer. 2004. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15304151/
  6. Bettuzzi S, Brausi M, Rizzi F i wsp. Chemoprevention of human prostate cancer by oral administration of green tea catechins in volunteers with high-grade prostate intraepithelial neoplasia. Cancer Res. 2006. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16424063/
  7. Beer TM, Ryan CW, Venner PM i wsp. Double-blinded randomized study of high-dose calcitriol plus docetaxel compared with placebo plus docetaxel in androgen-independent prostate cancer. J Clin Oncol. 2007. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17308271/
  8. Rafter J, Bennett M, Caderni G i wsp. Dietary synbiotics reduce cancer risk factors in polypectomized and colon cancer patients. Am J Clin Nutr. 2007. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17284748/
  9. Ina K, Furuta R, Kataoka T i wsp. Lentinan prolonged survival in patients with gastric cancer receiving S-1-based chemotherapy. World J Clin Oncol. 2011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21994907/
  10. Golombick T, Diamond TH, Manoharan A i wsp. Monoclonal gammopathy of undetermined significance, smoldering multiple myeloma, and curcumin: a randomized, double-blind placebo-controlled cross-over 4g study and an open-label 8g extension study. Am J Hematol. 2012. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22473809/
  11. Shanafelt TD, Call TG, Zent CS i wsp. Phase 2 trial of daily, oral Polyphenon E in patients with asymptomatic, Rai stage 0 to II chronic lymphocytic leukemia. Cancer. 2013. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22760587/
  12. Dai X, Stanilka JM, Rowe CA i wsp. Consuming Lentinula edodes (Shiitake) Mushrooms Daily Improves Human Immunity: A Randomized Dietary Intervention in Healthy Young Adults. J Am Coll Nutr. 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25866155/
  13. Crew KD, Ho KA, Brown P i wsp. Effects of a green tea extract, Polyphenon E, on systemic biomarkers of growth factor signalling in women with hormone receptor-negative breast cancer. J Hum Nutr Diet. 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24646362/
  14. Kiselev VI, Ashrafyan LA, Muyzhnek EL i wsp. A new promising way of maintenance therapy in advanced ovarian cancer: a comparative clinical study. BMC Cancer. 2018. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30236079/
  15. Howells LM, Iwuji COO, Irving GRB i wsp. Curcumin Combined with FOLFOX Chemotherapy Is Safe and Tolerable in Patients with Metastatic Colorectal Cancer in a Randomized Phase IIa Trial. J Nutr. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31132111/
  16. Pintova S, Dharmupari S, Moshier E i wsp. Genistein combined with FOLFOX or FOLFOX-Bevacizumab for the treatment of metastatic colorectal cancer: phase I/II pilot study. Cancer Chemother Pharmacol. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31203390/
  17. Neetha MC, Panchaksharappa MG, Pattabhiramasastry S i wsp. Chemopreventive Synergism between Green Tea Extract and Curcumin in Patients with Potentially Malignant Oral Disorders: A Double-blind, Randomized Preliminary Study. J Contemp Dent Pract. 2020. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32690834/
  18. Hu Q, Xie B. Effect of Maitake D-fraction in advanced laryngeal and pharyngeal cancers patients who received concurrent chemoradiotherapy: A single-center clinical trial. Acta Biochim Pol. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36070433/
  19. Santosa D, Suharti C, Riwanto I i wsp. Curcumin as adjuvant therapy to improve remission in myeloma patients: A pilot randomized clinical trial. Caspian J Intern Med. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35919637/
  20. Bersanelli M, Cortellini A, Leonetti A i wsp. Systematic vitamin D supplementation is associated with improved outcomes and reduced thyroid adverse events in patients with cancer treated with immune checkpoint inhibitors: results from the prospective PROVIDENCE study. Cancer Immunol Immunother. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37638980/
  21. Nimee F, Gioxari A, Papandreou P i wsp. The Effect of Melatonin Supplementation on Cancer-Related Fatigue during Chemotherapy Treatment of Breast Cancer Patients: A Double-Blind, Randomized Controlled Study. Cancers (Basel). 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38398193/
  22. Berrino F, Villarini A, Gargano G i wsp. The Effect of Diet on Breast Cancer Recurrence: The DIANA-5 Randomized Trial. Clin Cancer Res. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37847493/
  23. Erman M. Merck posts better-than-expected quarterly results on soaring Keytruda sales. Reuters. 2024. https://finance.yahoo.com/news/merck-posts-better-expected-quarterly-113000477.html
  24. Broccoli sprout patents ruled invalid (In re Cruciferous Sprout Litigation). IATP. 2001. https://iatp.org/node/30376